Ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc - cần những giải pháp đồng bộ

Tính đến ngày 31/12/2013, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có khoảng 4000 người xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc làm thuê, trong đó tập trung nhiều là các huyện: Yên Lập, Hạ Hòa, Tân Sơn, Đoan Hùng và Thanh Sơn. Việc công dân xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc không chỉ ảnh hưởng tới việc tổ chức sản xuất và thực hiện các chế độ chính sách tại địa phương mà quan trọng hơn nó còn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, đe dọa trực tiếp tới quyền lợi, sức khỏe và tính mạng của người lao động.
Ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc - cần những giải pháp đồng bộ

(Ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc - cần những giải pháp đồng bộ)

Qua tìm hiểu được biết,để dụ dỗ, lôi kéo người lao động, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu luôn tìm cách gặp gỡ, tiếp xúc với những người đang có nhu cầu tìm việc làm, vẽ ra viễn cảnh công việc làm ổn định, lương cao, có chỗ ăn nghỉ thuận lợi, với những trường hợp không có tiền sẽ được các đối tượng bao trọn gói toàn bộ chi phí xuất cảnh, sau đó sẽ được khấu trừ vào tiền lương hằng tháng từ đó để người lao động tin và nghe theo. Mục đích của các đối tượng là tuyên truyền, lôi kéo được càng nhiều người đi càng tốt, bởi vì theo thỏa thuận với các chủ lao động người Trung Quốc, khi đưa được người lao động Việt Nam sang Trung Quốc, ngoài việc được nhận tiền công từ 500.000 đồng đến 2.000.0000 đồng/người thì hằng tháng các đối tượng này còn được các chủ lao động người Trung Quốc trả tiền hoa hồng quản lý lao động từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng/tháng. Để giảm tối đa chi phí, các đối tượng móc nối với một số người dân sống lưu động ở khu vực giáp biên giới Việt Nam - Trung Quốc ở Móng Cái - Quảng Ninh và Chi Ma - Lạng Sơn để tổ chức đưa người lao động xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc bằng những lối mòn trong rừng hoặc qua sông, không làm thủ tục xuất cảnh theo quy định. Người lao động "chui" thực tế phải làm việc rất khổ cực từ 3 - 4 ca/ngày, mỗi ca làm việc kéo dài 04 giờ; thu nhập hằng tháng chỉ từ 4 đến 6.000.000 đồng/người/tháng, không đúng như lời dụ dỗ, tuyên truyền của các đối tượng chủ mưu, cầm đầu đã hứa hẹn. Các công ty Trung Quốc bắt buộc người lao động phải ở tập trung trong khu vực của công ty để quản lý và trốn tránh sự kiểm tra của các cơ quan chức trách Trung Quốc. Việc thực hiện các quyền lợi của người lao động như nghỉ ngơi, chữa bệnh, bảo hiểm đều bị các công ty phía Trung Quốc từ chối thực hiện; ngoài ra nạn trộm cắp, bắt cóc tống tiền, đánh nhau gây thương tích đã khiến không ít lao động người Việt trở thành nạn nhân.

Trước thực trạng trên, với vai trò là lực lượng chủ công, nòng cốt trong công tác đấu tranh, ngăn chặn các hành vi xuất cảnh trái phép, phòng An ninh điều tra Công an tỉnh đã tham mưu cho Ban giám đốc Công an tỉnh chỉ đạo công an các huyện, thành, thị phối hợp rà soát, lập danh sách các trường hợp lao động người Việt xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc trên địa bàn; tập trung làm tốt công tác tuyên truyền, vận động. Đối với một số huyện, thành, thị có lượng công dân xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc đông như Yên Lập, Tân Sơn, lực lượng công an đã tham mưu cho Huyện ủy và UBND huyện mở hội nghịđánh giá và triển khai biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn tình trạng công dân xuất cảnh trái phép. Bên cạnh việc làm tốt công tác phòng ngừa, Ban giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo lực lượng công an từ tỉnh đến các huyện, thành, thị xây dựng kế hoạch, tập trung đấu tranh, ngăn chặn các hành vi tổ chức người khác trốn đi nước ngoài trái phép. Thực hiện chỉ đạo của Ban giám đốc, phòng An ninh điều tra đã phối hợp chặt chẽ với công an các huyện Hạ Hòa, Thanh Sơn, Yên Lập tiến hành mật phục, bắt quả tang 3 xe ô tô đang tổ chức cho hàng chục đối tượng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc tìm việc làm. Đặc biệt, để tập trung sự chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị nghiệp vụ trong lực lượng công an nhằm đấu tranh có hiệu quả với loại tội phạm này,lực lượng an ninh điều tra đã tiến hành xác lập 2 chuyên án.Với tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm, khắc phục khó khăn, lăn lộn bám sát địa bàn, đến nay phòng An ninh điều tra công an tỉnh Phú Thọ đã bóc gỡ và triệt phá thành công 18 “đường dây” tội phạm tổ chức người khác trốn đi nước ngoài trên địa bàn tỉnh; đã khởi tố trên 20đối tượng; kết thúc điều tra, chuyển Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đề nghị truy tố 09 vụ, 10 đối tượng. Việc xác lập 02 chuyên án trên đã thể hiện tính kịp thời, kiên quyết đấu tranh với tội phạm “Tổ chức người khác trốn đi nước ngoài” của lực lượng công an tỉnh Phú Thọ; đồng thời tăng cường công tác phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn tình trạng công dân xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc làm thuê, góp phần giữ vững an ninh - trật tự trên địa bàn.

Do có sự vào cuộc đồng bộ, tích cực của các cấp, các ngành, trong đó nòng cốt là lực lượng công an, đến nay tình trạng công dân xuất cảnh trái phép sang Trung quốc tìm việc làm tại một số địa bàn trước đây từng được xem là "điểm nóng" như Xuân An, Lương Sơn, Xuân Viên của huyện Yên Lập đã giảm đáng kể. Một số địa phương đã có những việc làm sáng tạo nhằm thu hút số lao động trong độ tuổi của địa phương như tạo điều kiện cho vay vốn ưu đãi phát triển kinh tế hộ gia đình; khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ đến đầu tư... thông qua đó đã góp phần giải quyết việc làm cho người dân địa phương những lúc nông nhàn. Ông Đinh Văn Toàn - Chủ tịch UBND xã Xuân An, huyện Yên Lập cho biết, nhiệm vụ công tác trọng tâm hằng năm của xã Xuân An là phát triển kinh tế nhưng phải làm sao để tuyên truyền vận động bà con làm giầu chính đáng, không đi theo con đường xuất cảnh trái phép. Qua một thời gian làm tốt công tác tuyên truyền ở cơ sở, với sự vào cuộc của các cấp các ngành, các tổ chức đoàn thể, đến nay hầu hết bà con trên địa bàn xã đều xác định được việc xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc tìm việc làm là hành vi vi phạm pháp luật nên bà con đã tự giác chấp hành. Cụ thể năm 2014 trên địa bàn xã chỉ có 15 người đi và 27 người về. Bên cạnh đó chính quyền xã quan tâm phát triển các cơ sở sản xuất trên địa bàn xã như làm mộc, thợ xây, làm gạch không nung nhằm giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân để bà con yên tâm ở lại quê hương.

Được tuyên truyền, giáo dục và được cấp ủy, chính quyền địa phương tạo điều kiện hỗ trợ về vốn, nhiều người dân trước đây từng có quá trình lao động tại Trung Quốc đã nhận ra những sai lầm của mình, trở về quê hương làm giầu chính đáng. Trường hợp anh Lê Đình Linh ở khu An Lạc 1, xã Xuân An, huyện Yên Lập là một ví dụ. Năm 2009, nghe theo lời bạn bè rủ rê lôi kéo, Linh đã bỏ lại vợ con, nhà cửa sang Trung Quốc làm thuê. Sau 3 năm miệt mài làm thuê nơi xứ người, số tiền tích cóp được chẳng thể bù đắp nổi những tháng ngày vợ chồng, con cái đằng đẵng xa nhau. Được 2 bên gia đình khuyên nhủ, năm 2012 anh Linh đã quyết định trở về Việt Nam. Nhờ có sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, đến nay vợ chồng anh đã có cuộc sống ổn định với thu nhập bình quân từ 3 đến 5 triệu đồng/tháng. Căn nhà mới xây là thành quả của quá trình làm lụng, chắt chiu ngay trên mảnh đất quê nhà.        

Sự vào cuộc của lực lượng công an từ tỉnh đến các huyện, thành thị đã góp phần hạn chế tình trạng công dân xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc tìm việc làm. Con số hàng chục đối tượng cầm đầu, tổ chức, đưa dẫn người lao động xuất cảnh trái phép bị bắt giữ và xử lý mỗi năm đã cho thấy tính chất phức tạp của loại tội phạm này. Để hạn chế những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra với người lao động do xuất cảnh trái phép, bên cạnh việc phối hợp với các cơ quan, đơn vị có chức năng tuyển dụng nhằm đưa người lao động xuất cảnh bằng con đường hợp pháp thì chính quyền các địa phương cần quan tâm, tạo điều kiện để người dân được vay vốn ưu đãi, để mức tiền các công ty xuất khẩu lao động đưa ra không trở thành niềm mơ ước xa xôi đối với các hộ dân nghèo.

Nguyễn Chung