Nâng cao chất lượng dạy và học Tiếng Việt cho học sinh là người Dân tộc thiểu số

Tân Sơn là huyện miền núi với trên 83% là người dân tộc thiểu số (DTTS), trong đó nhiều khu dân cư có 100% học sinh là người DTTS như dân tộc  H’Mông, Dao, Mường. Trong những năm qua, ngành giáo dục huyện Tân Sơn luôn xác định việc tăng cường dạy tiếng Việt cho học sinh người DTTS là nhiệm vụ quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt chú trọng giáo dục kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng việt cho các em, từ đó chất lượng học tập của học sinh người DTTS có nhiều chuyển biến tích cực.

Trường Tiểu học Thu Cúc 2 huyện Tân Sơn có 296 học sinh, ngoài khu chính trường có 2 điểm lẻ ở khu Liên Trung và khu Mỹ Á. Được thầy Nguyễn Như Hoàng, Hiệu trưởng nhà trường giới thiệu chúng tôi được thăm 1 giờ học của các em học sinh lớp 1 tại điểm trường lẻ khu Mỹ Á, cách trường trung tâm hơn 7km. Hôm nay thầy giáo cho các em học vần At và đọc 1 đoạn văn là Nghề đan lát. Để 19 em học sinh là người dân tộc H’mông ở trong lớp đọc và hiểu được nội dung đoạn văn, thầy giáo Sùng A Giàng đã phải áp dụng phương pháp dạy “Song ngữ”, có nghĩa là giải thích thêm cho các em bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Là người dân tộc H’mông, được đào tào chuyên môn sư phạm chính quy nên suốt 6 năm qua thầy Giàng luôn được nhà trường tin tưởng phân công dạy tiếng Việt cho các em học sinh lớp một ở đây. Phương pháp của thầy là chú trọng cho học sinh nhận biết bảng chữ cái, tập đọc những câu đơn giản, khi dạy viết thầy luôn tỉ mỉ chỉ cho các em từng tý một từ tư thế ngồi viết, tay cầm bút, đưa nét viết sao cho đúng. Thầy giáo Sùng A Giàng, chia sẻ:“đối với các cháu học sinh vào lớp 1 này thì 100% các em là người dân tộc Mông, khó khăn lớn nhất là các em chưa thể giao tiếp được bằng tiếng phổ thông hết nên khi vào đầu năm học những tuần đầu tôi phải thực hiện dạy bằng song ngữ đó là tiếng phổ thông và tiếng địa phương của các em, những khi các em không hiểu được phải phiên dịch sang tiếng địa phương để các em hiểu rõ hơn về nghĩa của các từ, tiếng qua đó học sinh tiếp thu nhanh hơn rất nhiều”

Suốt 6 năm học vừa qua, Thầy giáo Sùng A Giàng, giáo viên trường TH Thu Cúc 2 luôn được nhà trường tin tưởng, phân công dạy tiếng Việt cho các em học sinh lớp 1.

Mỹ Á là khu dân cư có 100% học sinh là người dân tộc H’mông, phần lớn học sinh lớp 1 ở đây tiếp thu tiếng Việt còn khá chậm. Để trẻ đến trường và thích học tiếng Việt, ở trường các góc hoạt động, đồ chơi, đồ dùng, tranh ảnh, đều được sắp xếp sinh động, dán nhãn tiếng Việt. Bên cạnh đó, nhà trường đã chỉ đạo các thầy, cô giáo tổ chức nhiều hoạt động ngoài trời để trẻ vừa vui chơi tập thể, vừa học tiếng Việt. Ở mỗi khối lớp thì các thầy cô lại có cách dạy và truyền đạt tiếng Việt khác nhau sao cho các em dễ hiểu từ đó tiếp thu thật hiệu quả. Thầy giáo Đặng Văn Thủy, giáo viên lớp 3 trường TH Thu Cúc 2, huyện Tân Sơn cho biết: “Những năm đầu lên đây công tác, tỷ lệ học sinh không biết tiếng phổ thông rất nhiều, đầu tiên cũng gặp rất nhiều khó khăn nhưng sau 1 vài tuần mình đã tăng cường trao đổi với học sinh nhiều hơn, sử dụng các kiến thức trong sách giáo khoa để giải thích cho các em và hạn chế các em không được trao đổi bằng tiếng địa phương trong các tiết học, tăng cường cho các em đọc các đoạn văn mang tính chất hội thoại để cho các em làm quen dần. Tranh thủ các giờ nghỉ mình trò truyện với các em để thầy trò hiểu nhau hơn, các em bớt nhút nhát hơn, tự tin hơn hỏi thầy những chỗ chưa hiểu”.

Nhận thức rõ việc trang bị tiếng Việt cho trẻ em DTTS có ảnh hưởng lớn tới kết quả học tập của trẻ ở lớp một và những năm học tiếp theo, vì vậy trong những năm qua trường Tiểu học Thu Cúc 2 đã có nhiều giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Việt cho các em học sinh người DTTS ở đây.   

Nhiều hoạt động ngoài giờ được các Thầy, cô giáo tổ chức để trẻ vừa vui chơi tập thể, vừa nâng cao kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Việt.

Thầy giáo Nguyễn Như Hoàng, Hiệu trưởng trường TH Thu Cúc 2, huyện Tân Sơn cho biết: Trước hết nhà trường chú trọng ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất cho các điểm trưởng lẻ để các em có điều kiện học tập tốt nhất. bên cạnh đó trường đã thực hiện công tác tuyên truyền vận động tăng cường dạy và học tiếng Việt thông qua các hoạt động tuyên truyền giúp cho học sinh có điều kiện giao tiếp tốt hơn ở trường đặc biệt là khi về nhà chúng tôi tư vấn cho phụ huynh học sinh sử dụng giao tiếp trong gia đình bằng tiếng Việt nhiều hơn qua các phương tiện thông tin đại chúng như Đài TNVN, Đài THVN. Nhà trường cũng đã triển khai chương trình giáo dục tích hợp các nội dung để tăng cường kỹ năng cho học sinh. Qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giáo dục ATGT … chúng tôi thấy vốn tiếng Việt, kỹ năng sử dụng tiếng Việt ở các em học sinh là người DTTS được nâng lên rất nhiều qua đó các em nắm bắt kiến thức trong chương trình giáo dục phổ thông dễ dàng hơn.

Với sự nỗ lực của Ngành giáo dục nói chung và đội ngũ giáo viên ở địa bàn vùng sâu vùng xa huyện Tân Sơn nói riêng trong việc chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Việt cho học sinh người DTTS; kỹ năng sử dụng tiếng Việt trong học tập và trong giao tiếp của các em học sinh người DTTS giờ đây đã có nhiều tiến bộ. Số học sinh hoàn thành các môn học và hoạt động giáo dục đạt tỷ lệ cao, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và trình độ dân trí ở vùng đồng bào DTTS trên địa bàn huyện.

                                   Hà Quyên - Công Sơn.